1. Spółka cywilna

Spółka cywilna nie jest spółką w potocznym rozumieniu tego słowa, a umową o charakterze cywilno-prawnym. W ramach tej umowy wspólnicy zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w oznaczony sposób, w szczególności przez wniesienie wkładów. Umowę spółki cywilnej regulują przepisy Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 1964, Nr 16, poz. 93 z późn. zm).

1.1. Podstawowe informacje:

• Umowa spółki powinna być sporządzona w formie pisemnej. Brak zachowania tej formy nie stanowi jednak o nieważności zawartej umowy – może być jednak utrudnieniem w prowadzeniu ewentualnego postępowania sądowego dotyczącego roszczeń wynikających z tej umowy.
• Wkład wspólnika może polegać na wniesieniu własności określonych rzeczy ruchomych lub nieruchomości lub innych praw albo na świadczeniu usług.
• Spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów prawa, a co za tym idzie nie posiada osobowości prawnej – oznacza to, że stronami umów, ewentualnych procesów sądowych są de facto wspólnicy osobiście. W stosunkach pracy spółka cywilna jest jednak traktowana jako pracodawca; posiada także status podatnika zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług.
• Przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej, którzy mają obowiązek wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
• Nazwa spółki cywilnej, zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów, powinna obejmować imiona i nazwiska jej wspólników oraz oznaczenie „spółka cywilna”; może też dodatkowo obejmować oznaczenie fantazyjne.
• Za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiadają całym swym majątkiem, w tym osobistym; w ten sposób, że wierzyciel ma prawo zaspokojenia wierzytelności, według swego wyboru ze wspólnego majątku wspólników zgromadzonego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej albo z majątków odrębnych osobistych każdego ze wspólników razem, bądź osobno.
• Każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki oraz jej reprezentowania, jeżeli umowa zawarta pomiędzy wspólnikami nie stanowi inaczej.

Zalety:

• Najmniej sformalizowana forma prowadzenia wspólnej działalności gospodarczej.
• Prosta procedura zawarcia umowy oraz prowadzenia spółki.
• Jeżeli przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy nie osiągnęły równowartości w walucie polskiej 1.200.000 Euro spółki cywilne osób fizycznych mogą prowadzić uproszczoną rachunkowość.

Wady:

• Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki całym majątkiem, przy czym wierzyciel może dochodzić swoich roszczeń wobec spółki także wyłącznie od jednego wspólnika.
• Wspólnicy nie mogą zawierać umów ze spółką, ponieważ nie jest ona odrębnym bytem prawnym.

Opracowanie:
Katarzyna Białobrzeska radca prawny – partner z Kancelarii Radcy Prawnego Jacek Białobrzeski
Małgorzata Ceckowska, aplikant adwokacki z Kancelarii Radcy Prawnego Jacek Białobrzeski