„Przedsiębiorcy już od dłuższego czasu informowali nas o potrzebie zmian w zakresie procedur i praktyki arbitrażowej, zwłaszcza jeśli chodzi o tempo postępowań. Nowy regulamin Sądu Arbitrażowego Lewiatan to, zatem odpowiedź na konkretne potrzeby środowiska biznesu, ale i prawników, względem postępowań rozstrzygających spory” – mówi dr Beata Gessel-Kalinowska vel Kalisz, Prezes SA Lewiatan.
Główne zmiany w regulaminie to:
- zwiększona przewidywalność co do trybu postępowania,
- położenie nacisku na szybkość postępowań,
- zwiększona pewność co do wykonania wyroku,
- większa autonomia stron sporu.
W odpowiedzi na potrzebę większej przewidywalności postępowania, nowy regulamin SA Lewiatan wprowadza obowiązek uzgodnienia pomiędzy stronami sporu, szczegółowego harmonogramu postępowania już podczas tzw. posiedzenia wstępnego. Zawarty w nim kompleksowy kalendarz postępowania umożliwi stronom sporu zaplanowanie, jak długo spór będzie prowadzony, kiedy odbędą się rozprawy, do kiedy należy składać dowody, a także, kiedy nastąpi przewidywane rozstrzygnięcie.
Dużą wadą w dotychczasowych postępowaniach sądowych, wskazywaną przez przedsiębiorców i prawników, były przedłużające się procesy. W odpowiedzi na przewlekłość takich postępowań w Sądach Powszechnych, nowy regulamin wprowadza zasadę wydawania wyroków w ciągu sześciu miesięcy (średni czas postępowań w SA Lewiatan) od daty utworzenia zespołu orzekającego. W przypadku spraw drobnych SA Lewiatan dodatkowo unowocześnił obowiązującą już od zeszłego roku procedurę przyspieszoną (tzw. Fast-track). W sprawach drobnych o wartości do 50 tys. zł spory mają być rozstrzygane po niższych kosztach, przez jednego arbitra, w terminie do trzech miesięcy.
Jedną z największych bolączek w prowadzonych sporach, było dotychczas zjawisko słabego egzekwowania wielu wyroków (druga strona w trakcie trwania sporu upłynniała znaczną część majątku). Postępowanie zabezpieczające często nie zdawało w takich przypadkach egzaminu. Żeby skuteczniej egzekwować wyrok, SA Lewiatan wprowadza instytucję Arbitra Doraźnego. Będzie on miał możliwość - na uzasadniony wniosek strony - wydać w ciągu 7 dni postanowienie o zabezpieczeniu wykonywanym w drodze egzekucji sądowej. Dzięki temu strona sporu nie będzie musiała obawiać się o skuteczność przyszłego wyroku.
Postępowania sądowe charakteryzowały się dotychczas stosunkowo niską autonomią stron. Aby to zmienić SA Lewiatan wprowadza dwie nowe regulacje. Pierwsza z nich to nominacja zastępcza. Każda ze stron ma prawo powołania arbitra do składu Zespołu Orzekającego, a tak wybrani arbitrzy wybierają arbitra przewodniczącego. Gdy strony lub arbitrzy tego nie zrobią, powołania zastępczego dokonuje Komitet Nominacyjny, który przedstawia stronom listy pięciu nazwisk, spośród których każda z nich może skreślić dwie osoby. Nowy regulamin zwiększa więc szansę decydowania w sprawie przez strony sporu. Druga regulacja to zniesienie ograniczeń i wprowadzenie pełnej dowolności dla stron, co do wyboru arbitrów, w tym arbitra jedynego albo przewodniczącego. Wciąż jednak arbiter musi pozostać niezależny względem stron oraz wykazywać się odpowiednią wiedzą. Nad tym czuwać będzie organ Sądu Arbitrażowego – Komitet Nominacyjny.
Sąd Arbitrażowy przy PKPP Lewiatan to pierwsza i jedyna w Polsce instytucja z tak innowacyjnym i liberalnym regulaminem arbitrażowym. Przedsiębiorcy, którzy w zawieranych przez siebie umowach postanowią umieścić klauzulę arbitrażową z zapisem na Sąd Arbitrażowy Lewiatan, skorzystają z nowych zasad postępowania w sporach, które pojawią się po 1 marca 2012 roku.
………………………………………………………..
KLAUZULA ARBITRAŻOWA
„Wszelkie spory wynikające z niniejszej umowy lub w związku z nią będą rozstrzygane przez Sąd Arbitrażowy przy Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan w Warszawie stosownie do Regulaminu tego Sądu obowiązującego w dniu wniesienia pozwu."
O SĄDZIE ARBITRAŻOWYM LEWIATAN:
Sąd Arbitrażowy przy PKPP Lewiatan powstał w lutym 2005 r. w celu zapewnienia przedsiębiorcom działającym w Polsce szybkiej i profesjonalnej metody rozwiązywania sporów, która jednocześnie obniża koszty prowadzenia działalności gospodarczej.
Został on przystosowany do rozwiązywania sporów zarówno między podmiotami krajowymi, gdzie stronami bywały osoby fizyczne, małe przedsiębiorstwa oraz spółki akcyjne, jak również zagranicznymi i międzynarodowymi. Najczęściej są to spółki z innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Do tej pory około 25% spraw dotyczyło rynku wspólnotowego.
W celu przybliżenia zagadnień arbitrażu przedsiębiorcom, od grudnia 2009 r. do maja 2011 r. prowadzony był projekt „Promocja polubownych metod rozwiązywania konfliktów gospodarczych”, współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Koordynatorem projektu była mec. Beata Gessel-Kalinowska vel Kalisz, arbiter i Prezes Sądu. Projekt miał na celu zarówno promocję arbitrażu jako metody rozwiązywania sporów wśród polskich przedsiębiorców, jak i promocję polskiego arbitrażu wśród podmiotów zagranicznych, prowadzących swoje interesy w Polsce. Działania Projektu - organizacja konferencji, szkoleń, spotkań z biznesem, debat, oraz działalność wydawnicza (publikacje naukowe i popularne) - objęły swoim zasięgiem blisko 4 tys. przedsiębiorców i prawników i zostały uznane za wielki sukces Sądu.
W kwietniu 2010 roku została zorganizowana debata o przyszłości arbitrażu w Polsce "Arbitraż gospodarczy w XXI wieku w Polsce i Europie: schyłek czy rozwój?", która odbyła się pod patronatem Ministra Sprawiedliwości oraz Ministra Spraw Zagranicznych. Jej uczestnikami byli teoretycy i praktycy, Sędziowie Sądu Najwyższego i Arbitrzy, Przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz polskich instytucji arbitrażowych.
We wrześniu 2010 roku Sąd Arbitrażowy Lewiatan był organizatorem dwóch debat arbitrażowych, odbywających się pod patronatem Polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej oraz Ministrów Spraw Zagranicznych i Ministra Sprawiedliwości w ramach Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie. Pierwsza z nich, zatytułowana „Międzynarodowy arbitraż w XXI wieku: czy to koniec z polityką splendid isolation?“, miała charakter zamkniętych obrad pomiędzy przedstawicielami europejskich instytucji arbitrażowych, podczas których dyskutowano o przyszłości arbitrażu w Unii Europejskiej. Drugą debatę stanowił, otwarty dla publiczności, panel dyskusyjny „Arbitraż – symbol społeczeństwa obywatelskiego“. Dyskusja dotyczyła m.in. takich kwestii jak: stosunek środowiska arbitrażowego do norm prawa europejskiego i polityki władz UE; sposób w jaki arbitraż odnosi się do potrzeb środowisk biznesowych, oraz stosunku biznesu do arbitrażu. To spotkanie przedstawicieli środowisk arbitrażowych, Unii Europejskiej oraz biznesu stało się zalążkiem do szerszej debaty, jaka zostanie zorganizowana przez SA Lewiatan w nadchodzącym roku.
15 lutego 2012 r. upłynie 7 lat działania Sądu Arbitrażowego przy PKPP Lewiatan.
